Thôn Nà Pán, thuộc xã Đôn Phong, huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn, là một điểm đến đầy tiềm năng với cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp và nền văn hóa phong phú, đa dạng. Được bao quanh bởi những dãy núi trùng điệp, rừng cây xanh mướt, Nà Pán sở hữu một vẻ đẹp hoang sơ, thanh bình, là nơi lý tưởng để du khách tìm về sự yên tĩnh, tránh xa ồn ào của phố thị. Xã Đôn Phong có diện tích rộng lớn lên đến 127,53 km² và dân số khoảng 2.401 người (theo thống kê năm 2019), nhưng thôn Nà Pán vẫn giữ được nét truyền thống và bản sắc văn hóa đặc trưng của đồng bào dân tộc Dao.
Phong tục cấp sắc của người Dao – Nét văn hóa đặc sắc
Ngoài sản phẩm trà Bản Dao, Nà Pán còn nổi bật với phong tục cấp sắc của người Dao, một nghi lễ truyền thống vô cùng quan trọng trong đời sống văn hóa của cộng đồng nơi đây. Lễ cấp sắc là một nghi thức dành cho các thanh niên trưởng thành, được xem như một bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời của mỗi cá nhân. Nghi lễ này không chỉ thể hiện sự trưởng thành, mà còn là sự tiếp nhận trách nhiệm trong cộng đồng, đặc biệt là trong việc duy trì và phát triển các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Dao.
Lễ cấp sắc thường được tổ chức vào những dịp lễ hội lớn trong năm, như Tết Nguyên Đán hay các dịp lễ hội đặc biệt khác. Trong suốt nghi lễ, người tham gia sẽ mặc trang phục truyền thống, hát múa những điệu hát dân gian, và tham gia vào các trò chơi văn hóa đặc sắc. Đây là cơ hội để các thế hệ người Dao gắn kết với nhau, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa quý báu của dân tộc.
Du lịch cộng đồng – Tiềm năng phát triển bền vững
Với cảnh quan thiên nhiên hoang sơ, những ngọn núi cao, những con suối trong lành và không khí trong lành, Nà Pán có tiềm năng lớn để phát triển du lịch cộng đồng. Du khách đến đây không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp tự nhiên mà còn có thể tham gia vào các hoạt động trải nghiệm văn hóa đặc sắc của người Dao, như tham gia vào lễ cấp sắc, học cách làm trà, tham quan các khu vườn chè hữu cơ, hay thưởng thức những món ăn đặc sản của địa phương như cơm lam, thịt lợn cắp nách, xôi ngũ sắc.
Bên cạnh đó, Nà Pán còn là nơi lý tưởng để du khách tham gia vào các hoạt động ngoài trời như đi bộ đường dài, leo núi, hay tắm suối. Với những người yêu thích khám phá, nơi đây sẽ mang lại những trải nghiệm thực sự độc đáo, kết nối với thiên nhiên và văn hóa đặc sắc của đồng bào Dao.
Lưu ý khi tham quan Nà Pán
Thời điểm lý tưởng: Mùa khô, từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau, là thời gian lý tưởng để tham quan Nà Pán, khi thời tiết mát mẻ, khô ráo và dễ di chuyển. Vào mùa xuân, du khách còn có thể tham gia các lễ hội truyền thống và chứng kiến phong cảnh tuyệt đẹp với hoa đào, hoa mận nở rộ. Chuẩn bị: Vì Nà Pán vẫn còn giữ được nét hoang sơ và chưa phát triển mạnh về cơ sở hạ tầng du lịch, du khách cần chuẩn bị đầy đủ các vật dụng cần thiết như giày dép đi bộ, nước uống, và các vật dụng cá nhân khi tham quan. An toàn: Địa hình của Nà Pán có thể khá hiểm trở, đặc biệt là khi đi bộ đường dài hoặc leo núi. Du khách cần chú ý di chuyển cẩn thận để đảm bảo an toàn cho chuyến đi.
(Hoạt động hàng ngày của người dân)
Kết luận
Thôn Nà Pán, với vẻ đẹp thiên nhiên hoang sơ và những giá trị văn hóa đặc sắc, chính là một điểm đến lý tưởng cho những ai yêu thích khám phá và tìm hiểu đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số. Sản phẩm trà Bản Dao, cùng với phong tục cấp sắc độc đáo của người Dao, tạo nên một bức tranh văn hóa phong phú, đậm đà bản sắc. Với sự phát triển du lịch cộng đồng, Nà Pán chắc chắn sẽ trở thành một điểm đến hấp dẫn, không chỉ thu hút du khách bởi vẻ đẹp thiên nhiên mà còn bởi những trải nghiệm văn hóa chân thực và độc đáo.
